GLTF uitgelegd: viewers, conversies en het verschil met GLB

GLTF staat voor GL Transmission Format. GL is de afkorting voor Graphics Library, een familie van standaarden voor 3D-graphics. Achter die standaarden zit de Khronos Group, een internationaal samenwerkingsverband van technologiebedrijven. Dezelfde groep is verantwoordelijk voor zowel de GLTF-standaard als WebGL, de techniek waarmee browsers 3D tonen.

In de GLTF-standaard staat afgesproken wat er in een 3D-model moet zitten. Van de vorm en de materialen, tot eventuele animaties en scene-info. Doordat alle tools die afspraken delen, kun je een model in de ene tool maken en in een andere tonen zonder dat er informatie verloren gaat.

Versie 2.0 van de standaard is sinds 2017 stabiel. De ontwikkelaars onderhouden 'm openbaar, dus iedereen kan de regels terugvinden of verbeteringen voorstellen. Er komen geregeld toevoegingen bij voor betere kwaliteit en kleinere bestanden.

Hierboven hadden we het over de GLTF-standaard. In de praktijk komt die standaard in twee bestandsvarianten, met andere extensies en andere doelen.

.gltf is opgesplitst in een tekstbestand met de scene-info plus aparte bestanden voor textures en geometrie. Doordat het tekstbestand leesbaar is, kunnen tools en scripts de inhoud inspecteren en aanpassen. Daarom wordt deze variant vooral gebruikt tijdens het maken en uitwisselen van een model.

.glb verpakt alles in één bestand. Compacter, sneller te laden en handiger om te leveren. Dit is de variant die op een webshop terechtkomt, in browsers werkt en geschikt is voor AR.

Drie routes, afhankelijk van wat je nodig hebt.

Vijf conversies die je in de praktijk tegenkomt.

Stelregel: converteer alles naar GLB voor web en AR. Andere formaten alleen als je tools het vereisen.

De volledige regels van GLTF staan openbaar op github.com/KhronosGroup/glTF. Daar is precies te lezen welke informatie een GLTF-bestand mag bevatten en hoe die wordt opgeschreven.

Naast de basisregels bestaan er uitbreidingen, ook wel extensies genoemd. Dat zijn aanvullingen voor specifieke functies, bijvoorbeeld het comprimeren van geometrie, geavanceerdere materialen of hogere texture-kwaliteit. Leveranciers kunnen die in een GLTF stoppen om kwaliteit of bestandsgrootte te verbeteren.

Niet elke viewer ondersteunt alle extensies. Daardoor kan een GLTF prima werken bij de leverancier en alsnog kapot gaan in jouw viewer. Krijg je een GLTF aangeleverd, controleer het bestand dan via de officiële gltf-validator. Daarmee zie je direct welke uitbreidingen erin zitten.

In de praktijk werk je in GLTF en lever je een GLB. Dat past bij waar elke variant voor gemaakt is.

GLTF gebruik je in de fase waarin tools en mensen samen aan een model werken. Het tekstbestand is leesbaar en inspecteerbaar. Losse bestanden zijn handig in version control omdat je per versie ziet wat er verandert.

Naar GLB exporteer je aan het eind. Compact, één bestand, klaar voor productie en publicatie op een webshop of in AR.

In bijna alle 3D-pipelines is dat de natuurlijke volgorde. GLTF tijdens het werken, GLB bij oplevering.

Je hebt een GLTF en wil 'm online tonen, bijvoorbeeld op een productpagina of in een demo. De eerste stap is converteren naar GLB. De tweede stap is hosten. Daarvoor heb je een tool nodig die het GLB-bestand uitlevert via een snelle CDN, een viewer regelt zodat bezoekers niets hoeven te installeren en die op desktop, mobiel en in AR werkt.

Virtualdisplay Portal doet dat tweede deel. Converteer je GLTF naar GLB met gltf.report of gltfpack, upload de GLB in Portal en je krijgt een embed-code. Het eerste model is gratis. Voor 3D-artists en developers die hun werk willen demonstreren aan een klant of in een project, is dat de snelste route.

Meer weten over GLB als web-formaat? Lees onze uitleg van het GLB-bestand voor webshops.